Verschil SDEN 2 en SDEN 3: Wijnoorkonde of Wijnbrevet?
Wil je een erkend wijndiploma, dan kom je al snel bij SDEN uit. Maar welk niveau kies je? Hieronder zetten we SDEN 1, 2 en 3 naast elkaar, leggen we uit wat de examens inhouden en helpen we je beslissen welk niveau bij jou past.
Het verschil in Ă©Ă©n alinea
SDEN 2 (Wijnoorkonde) is het basisniveau: 50 vragen, 60 minuten, bedoeld voor wie in horeca of winkel wijnadvies geeft en voor de wijnliefhebber die de fundamenten wil leggen. SDEN 3 (Wijnbrevet) is het gevorderde niveau: 60 vragen, 75 minuten, meer diepgang en inzichtvragen, een langere lijst proefwijnen en het toegangsbewijs voor de Vinoloog-opleiding. Een toelatingseis is er niet: je mag direct met SDEN 3 beginnen.
SDEN: de Nederlandse norm voor wijnexamens
SDEN staat voor Stichting Dranken Examens en Normering. De stichting stelt de exameneisen op voor wijn-, bier- en gedistilleerdexamens in Nederland en neemt de examens af via erkende opleiders en examenlocaties, zoals de Wijnacademie. Een cursus volgen is niet verplicht: je meldt je zelf aan voor het examen en bepaalt zelf hoe je je voorbereidt. Wijnleren is een onafhankelijk opleidingsplatform en niet verbonden aan SDEN; onze cursus is gebaseerd op de publiek beschikbare exameneisen.
SDEN ontwikkelt wijnexamens op vijf niveaus. De drie eerste niveaus zijn voor iedereen toegankelijk, de twee hoogste horen bij de opleidingen van de Wijnacademie:
- SDEN 1, Wijnvignet: een kennismaking met wijn. Twintig meerkeuzevragen in 30 minuten, bedoeld voor bijvoorbeeld horecamedewerkers en supermarktpersoneel, maar ook voor de particuliere liefhebber.
- SDEN 2, Wijnoorkonde: het basisdiploma voor wie wijnadvies geeft in een winkel, bar of restaurant, en voor de wijnliefhebber die zijn kennis wil verbreden. Zie onze SDEN 2 wijncursus.
- SDEN 3, Wijnbrevet: voor medewerkers in horeca, detail- en groothandel voor wie uitgebreide wijnkennis noodzakelijk is, en voor de gevorderde liefhebber. Zie onze SDEN 3 Wijnbrevet-cursus.
- SDEN 4, Vinoloog: de opleiding Vinoloog van de Wijnacademie in Zeist. Alleen aan te vragen als je het Wijnbrevet al hebt.
- SDEN 5, Magister Vini: het hoogste professionele niveau, alleen toegankelijk na SDEN 4.
Twijfel je tussen SDEN en het internationale WSET? Lees dan SDEN of WSET: wat past bij jou?
SDEN 1, SDEN 2 en SDEN 3 naast elkaar
De harde feiten komen uit de examenprocedures (versie 2024) en toetsmatrijzen die SDEN publiceert. Het examengeld is wat de Wijnacademie op 15 september 2026 rekende; dat kan wijzigen.
| Kenmerk | SDEN 1 Wijnvignet | SDEN 2 Wijnoorkonde | SDEN 3 Wijnbrevet |
|---|---|---|---|
| Voor wie | Kennismaking met wijn | Wijnadvies in horeca of winkel; beginnende liefhebber | Uitgebreide wijnkennis voor het werk; gevorderde liefhebber |
| Aantal vragen | 20 meerkeuze | 50 (46 theorie + minimaal 4 proefvragen) | 60 (54 theorie + maximaal 6 proefvragen) |
| Proefgedeelte | Geen | 4 glazen blind, kiezen uit A of B | 6 glazen blind, drie antwoordopties |
| Examenduur | 30 minuten | Maximaal 60 minuten | 75 minuten |
| Taal | Nederlands of Engels | Nederlands (Engels op aanvraag) | Nederlands |
| Geslaagd bij | 12 van 20 goed (60%) | 30 van 50 goed (60%) | 36 van 60 goed (60%), waarvan minimaal 2 proefvragen |
| Aandeel wijngebieden | – | 68% van de vragen | 63% van de vragen |
| Kennis / inzicht / toepassing | – | 76% / 16% / 8% | 65% / 25% / 10% |
| Toelatingseis | Geen | Geen | Geen |
| Geeft toegang tot | – | – | Vinoloog-opleiding (SDEN 4) |
| Examengeld Wijnacademie | – | €97,50 | €122,50 |
| In Wijnleren | – | Ja, in elke aankoop | Ja, in elke aankoop |
Bronnen: sden.nl – Wijnexamens, examenprocedures SDEN-niveau 1, 2 en 3 (2024) en toetsmatrijzen SDEN 2 en 3 op sden.nl; examengeld: wijnacademie.nl, geraadpleegd 15 september 2026. Prijspeil 2026, kan wijzigen.
Wat houdt het SDEN 2-examen in?
Het SDEN 2-examen bestaat uit 50 vragen. Daarvan zijn 46 theorievragen met drie antwoordmogelijkheden, plus minimaal 4 praktijkvragen: je krijgt wijn ingeschonken en kiest per glas tussen twee opties, bijvoorbeeld de herkomst of een specifiek kenmerk. Je hebt maximaal 60 minuten en slaagt met 30 punten (60%). Elke vraag telt even zwaar.
Volgens de toetsmatrijs van SDEN gaat ruim twee derde van de vragen (34 van de 50) over wijngebieden. Frankrijk is met 11 vragen het grootste blok, gevolgd door Spanje en Portugal (6), Duitsland, Oostenrijk en overig Europa (6), Italië (5) en de Nieuwe Wereld (6). De rest verdeelt zich over wijnbouw, wijnbereiding, druivenrassen, wet- en regelgeving en het proeven en behandelen van wijn. In onze SDEN 2-cursus komen precies deze onderwerpen terug: klimaat en bodem, de wijnstok door het jaar, druivenrassen, wijnproductie, de wijnlanden, proeftechniek, etiketten en spijs-wijncombinaties.
Wat houdt het SDEN 3-examen in?
Het SDEN 3-examen bestaat uit 60 vragen: 54 theorievragen met maximaal drie antwoordopties en maximaal 6 proefvragen, ook met drie opties. Je hebt 75 minuten en het examen is in het Nederlands. Je bent geslaagd bij 36 punten (60%), maar let op: daarvan moeten minimaal 2 proefvragen goed zijn. Wie de theorie perfect beheerst en alle zes wijnen mist, zakt dus alsnog. Daarom zit er in de app een proeflab met aromawiel om ook dat onderdeel thuis te trainen.
Ook hier domineren de wijngebieden (38 van de 60 vragen), maar de verdeling is fijner: Frankrijk (10), Spanje en Portugal (6), Duitsland en Oostenrijk (6), Italië (5), Verenigde Staten (3), Zuid-Amerika (3), Zuid-Afrika (2), overig Europa (2) en Australië, Nieuw-Zeeland en Azië (1). Het grotere verschil zit in het soort vragen: 25% van de SDEN 3-vragen toetst inzicht, tegenover 16% bij SDEN 2. Je moet dus niet alleen weten dát Chablis op kalk ligt, maar ook waarom dat de stijl van de wijn bepaalt.
Inhoudelijk gaat SDEN 3 dieper op dezelfde thema's in. In onze SDEN 3-cursus krijgen mousserende, zoete en versterkte wijnen een eigen hoofdstuk, leer je synoniemen en kruisingen van druivenrassen, ken je formules als die van de alcoholische vergisting en het solerasysteem van sherry, en ken je van de Verenigde Staten de staten, zones en AVA's. Ook de wijnlijst voor het proefgedeelte groeit: naast de wijnen van niveau 2 kunnen bijvoorbeeld Touraine, Zuid-Afrikaanse chenin blanc, Argentijnse malbec, Chianti, Valpolicella, port, sherry en zoete witte wijnen worden ingeschonken. Twijfel je of dat haalbaar is? Lees hoe moeilijk het SDEN 3-examen is.
Hoeveel voorbereiding vraagt SDEN 2 of SDEN 3?
Dat hangt af van je startniveau en je manier van studeren. Klassikale cursussen voor het Wijnbrevet bestaan doorgaans uit acht lesavonden, verspreid over enkele maanden, en rekenen daarnaast op zelfstudie thuis. Bij Wijnleren studeer je zonder lesavonden: met lessen van tien minuten per dag ben je gemiddeld in 6 tot 8 weken examenklaar, zowel voor SDEN 2 als voor SDEN 3. Voor SDEN 3 heb je iets meer tijd nodig dan voor SDEN 2, vooral voor de extra wijnlanden en het proeven.
Wat je in beide gevallen nodig hebt: een volledig theorieboek (in de app in het Nederlands Ă©n Engels), veel oefenvragen (1.200+ examenvragen en 25 oefenexamens van 54 theorievragen met timer) en een manier om te weten wanneer je klaar bent. De live cijfervoorspelling laat na elke sessie zien of je boven de slagingsgrens zit. Wil je eerst voelen hoe het examen aanvoelt? Doe het gratis SDEN 2 oefenexamen of SDEN 3 oefenexamen.
Voor het proefgedeelte koop je zelf een aantal wijnen van de officiële wijnlijst en proef je die systematisch: kijken, ruiken, proeven, beoordelen. Hoeveel dat kost en hoe je het slim aanpakt, lees je bij wat het Wijnbrevet kost.
Welk SDEN-niveau past bij jou?
Omdat er geen toelatingseisen zijn, is de vraag niet "mag ik SDEN 3 doen?" maar "welk diploma heb ik nodig en hoeveel tijd wil ik erin steken?". Deze vuistregels helpen:
Kies SDEN 2 (Wijnoorkonde) als…
- je in de horeca of een winkel werkt en gasten of klanten goed wilt adviseren;
- je nog weinig van wijn weet en een stevige, erkende basis wilt;
- je op korte termijn een diploma wilt met een overzichtelijke hoeveelheid stof;
- je liever eerst het proeven met vier glazen en twee opties oefent.
Kies SDEN 3 (Wijnbrevet) als…
- je uitgebreide wijnkennis nodig hebt voor je werk, bijvoorbeeld als sommelier, inkoper of wijnverkoper;
- je een gevorderde liefhebber bent die de hele wijnwereld wil kennen, inclusief zoete en versterkte wijnen;
- je later de Vinoloog-opleiding wilt doen: daarvoor is het Wijnbrevet verplicht;
- je bereid bent iets langer te studeren en zes wijnen blind te oefenen.
Of doe ze allebei
Veel cursisten gebruiken SDEN 2 als opstap: de stof overlapt sterk, dus wat je voor de Wijnoorkonde leert, neem je mee naar het Wijnbrevet. Bij Wijnleren betaal je nooit twee keer: elke aankoop bevat de complete cursus voor SDEN 2 én SDEN 3, eenmalig vanaf €12 en zonder abonnement. Begrippen die je tegenkomt, zoek je op in de begrippenlijst.
Veelgestelde vragen
Moet ik eerst SDEN 2 halen voordat ik SDEN 3 mag doen?
Nee. Volgens de examenprocedure van SDEN gelden er voor SDEN 1, 2 en 3 geen toelatingseisen. Je mag dus direct examen doen voor het Wijnbrevet (SDEN 3) zonder eerst de Wijnoorkonde te halen. Pas voor SDEN 4 (Vinoloog) heb je het Wijnbrevet nodig. Bij Wijnleren zitten beide niveaus in elke aankoop, dus je kunt SDEN 2 als opwarmer doen of meteen met SDEN 3 beginnen.
Is SDEN 3 veel moeilijker dan SDEN 2?
SDEN 3 is een stap zwaarder, maar geen andere wereld. Je krijgt 60 in plaats van 50 vragen in 75 in plaats van 60 minuten, de proefvragen hebben drie antwoordopties in plaats van twee, en volgens de toetsmatrijs van SDEN vraagt SDEN 3 meer inzicht (25% van de vragen) dan SDEN 2 (16%). Ook de lijst met proefwijnen is langer en bevat zoete en versterkte wijnen. De basis, met klimaat, wijnbouw, wijnbereiding en de wijnlanden, is bij beide niveaus hetzelfde.
Wat is het verschil in het proefgedeelte van SDEN 2 en SDEN 3?
Bij SDEN 2 krijg je minimaal 4 wijnen blind ingeschonken en kies je per glas uit twee antwoorden (A of B). Bij SDEN 3 zijn het maximaal 6 wijnen met drie antwoordopties, en je moet er minimaal 2 goed hebben om te kunnen slagen. De officiële wijnlijst van SDEN voor niveau 3 is bovendien langer: naast de witte en rode wijnen van niveau 2 komen er onder meer Touraine, Zuid-Afrika, Argentinië, Toscane, Veneto, port, sherry en zoete witte wijnen bij.
Welk niveau heb ik nodig voor de Vinoloog-opleiding?
Het Wijnbrevet (SDEN 3). SDEN schrijft dat het diploma Wijnbrevet SDEN 3 toegang geeft tot de opleiding Vinoloog van de Wijnacademie (SDEN 4), en dat het examen SDEN 4 alleen aangevraagd kan worden als SDEN 3 al is behaald. Wil je uiteindelijk Vinoloog worden, kies dan direct voor SDEN 3.
Begin vanavond met les 1, voor SDEN 2 of SDEN 3
Gratis proberen, geen abonnement. Beide niveaus zitten in elke aankoop, dus je hoeft nu nog niet te kiezen.